POZLAMA

Pozlama; kullandığınız film üzerinde istediğiniz görüntüyü elde edebilmek için ışığın hangi miktarda geçeceğini(diyafram açıklığı) ve hangi süre boyunca geçeceğinin(enstantane) kontrolüdür. İstediğiniz görüntüyü elde edebilmek için diyafram açıklığı, enstantane ve film hızı ayarlarını doğru yapmak gerekir. Bu üç ayarın arasındaki ilişkiyi iyi bir şekilde kontrol edebilmeniz gerekir,kimileri bu ilişkiye sonsuz üçgen ilişkisi dese de siz aldırmayın!
Pozlamayı anlatmadan önce diyafram açıklığı ve buna bağlı değişen net alan derinliği kavramları anlatılacaktır.

DİYAFRAM AÇIKLIĞI

Fotoğraf makinalarında, objektiften film üzerine düşürülecek ışık miktarının belirlenmesine yarayan kısma diyafram denir. Diyafram yapısı itibarı ile insan gözü ile aynı fonksiyona sahiptir. İnsan gözündeki iris, yarıçapını büyüterek veya küçülterek retinaya gidecek olan ışık miktarını ayarlar. Aşağıdaki şekilden anlayacağınız üzere diyafram da aynı mantıkla çalışır.

Işık miktarına göre ayarlanacak diyafram için diyafram açıklığı değerleri kullanılır ve “f” ile gösterilir.”f” in tanımı aşağıdaki gibidir;

Her objektifin kendine göre bir diyafram açıklığı aralığı vardır. Bu diyafram açıklığı değerleri standartlara göre belirlenmiş olup aşağıdaki gibidir:

f1.4, f1.8, f2 ,f2.8, f4, f5.6, f8, f11, f16, f22, f32

Yukarıdaki diyafram açıklıkları değerlerinde;her değer kendinden sonrakinin iki katı, kendinden öncekinin yarısı kadar ışık geçirir. Genel olarak bu şekilde olan diyafram açıklıkları, teknolojinin gelişmesi ile şu anda yukarıdaki değerlerin ara değerleri de kullanılmaktadır.

Yukarıdaki şekillerle, iki farklı diyafram açıklığı ile alan derinliğinin nasıl değiştiğini örnekleyelim. Her iki şekilde de netlik 3.5 metreye yapılmış ve diyafram açıklıkları; soldaki şekilde f=8, sağdaki şekilde ise f=16 olarak ayarlanmıştır.

Soldaki şekilde f=8 değeri, alan derinliği halkasında bulunup netlik halkasına çıkarıldığında; netliğin 2 metreden başlayıp, 4.5 metrede sona erdiğini görürüz. Sağdaki şekilde ise f=16 değeri, alan derinliği halkasında bulunup netlik halkasına çıkarıldığında; netliğin 1.35 metreden başlayıp, ∞ da sona erdiğini görürüz. Bu örneklerden de görüleceği üzere alan derinliği, diyafram açıklığı değeri büyüdükçe(diyafram çapı küçüldükçe) artar(bu değerler konuyu anlatabilmek için verilmiştir,gerçek değillerdir).

Alan derinliğini etkileyen faktörler:

Diyafram çapı küçüldükçe, alan derinliği azalır.

Kullanılan objektiflere göre alan derinliği değişir; geniş açılı(odak uzunluğu kısa) objektiflerde alan derinliği fazla iken, dar açılı(odak uzunluğu uzun) objektiflerde alan derinliği kısadır.

Film düzlemi ile netlik yapılan konu arasındaki mesafe azaldıkça, alan derinliği azalır. Aynı şekilde film düzlemi ile netlik yapılan konu arasındaki mesafe arttıkça, alan derinliği artar. Bunun sebebi netlik ayarının kısa mesafelerde çok hassas iken, uzun mesafelerde hassaslığını yitirmesinden kaynaklanır.