Masaüstü yayıncılıkta programlar
bir birlerinden dosya alışverişinde bulunarak çalışırlar. Bir resmi veya vektörel
çizimi oluşturduğumuz uygulama programından bağımsız hale getirip sayfa düzenleme
programına ya da vektörel programlara aktarmak için farklı bir formatta kaydetmemiz
gerekir.
Yaygın kullanılan görüntü formatlarından bazıları:
PICT
PICT
formatı bütün programların ortak kullandığı dosya formatıdır. Herhangi bir uygulama
programına aktarıldığında resim bilgisi sayfaya dahil olur. Görüntü diskinizden
silinse dahi baskı aracı sayfayı basarken PICT dosyasını aramaz.
Logo düzenleme
ve yeniden oluşturma işlemleri sırasında PICT olarak kaydedilmiş görüntüyü, Illustrator
ve FreeHand programlarına aktardığımızda, llustrator programı isteğe bağlı olarak
dosya aç komutuyla görüntüyü açar ve sayfaya Template (yarı saydam/arka plan)
olarak yapıştırır. Böylelikle bu görüntünün üzerinden vektörel olarak çizimimizi
yapabiliriz.
FreeHand programı ise resim al komutuyla sayfa içine resim
olarak aktarır, görüntüyü Template (yarı saydam/arka plan) yapmak için Layer paletinden
background (arka plan)'ı seçerek vektörel olarak çizebiliriz. PICT ile sayfa üzerine
yapıştırdığınız görüntüyü ancak sunum için kullanabilirsiniz. Masaüstü Laserlerde
görüntü pürüzsüz çıkabilir ama baskı ortamına aktardığınızda görüntü kırıklaşıp
fluğ bir hal alır. Sunum işiniz bittiğinde görüntüyü yeniden yüksek (HiRes) taratıp
(304.8 Dpi) sayfa üzerine yerleştirmeniz gerekir.
EPS
EPS
formatı hemen hemen bütün çizim ve sayfa düzenleme programları tarafından desteklenir.
Photoshop programında, döküman Bitmap modunda kaydedilirken Transparen Whites
(Beyazları transparan yap) seçeneği işaretlenerek kaydelirse dosyada beyaz alanları
şeffaf tanımlayabilmesidir. Renkli bir döküman EPS olarak kaydedilecekse olası
baskı problemlerini önlemek için CMYK moduna geçirilmiş olmalıdır.
Kaydederken
karşınıza çıkan dialog kutusunda;
Preview: EPS dosyanızı diğer programlarda
kullanırken resmin nasıl göründüğüne dair bir öngörüntüdür. Bu sayede resmi istediğiniz
kadraja yerleştirebilirsiniz. Bu menüdeki Macintosh seçeneği bütün programların
kullanabileceği bir PICT öngörüntü oluşturur. Dosyanızın öngörüntüsünü TIFF seçerseniz
bu dosyayı IBM uyumlu bilgisayarlarda da kullanabilirsiniz.
Encoding:
Bilgilerin dosya içinde ASCII yada Binary şeklinde saklanmasını isteyebilirsiniz.
Binary kodlama ASCII'nin yarısı kadar yer tutar. Genellikle Binary kullanılır
fakat bazı PostScript hatalarını resim dosyalarını ASCII kaydederek önlemeyi deneyebilirsiniz.
Clipping Paths: Photoshop 4,0 versiyonunda görüntü dosyanız üzerinde
dekupe etmek istediğiniz bölgeyi kapsayan path'i seçeceğiniz bölümdür. Photoshop
5,5 versiyonu, eğer kaydet komutunuzdan önce path penceresinden çizimi clipping
etmişseniz otomatik olarak dekupe edilmiş görüntüyü dosya içine yazar.
DCS1:
CMYK olarak kaydedilmiş EPS dosyalar için geçerlidir. DCS yüksek çözümlemeli renk
bilgisini içeren 4 adet (C,M,Y,K) dosya ve beşinci olarak sayfa düzenlemede kullanacağınız
bir ana dosya oluşturur. Ana dosya 72 dpi bir öngörüntü dosyasıdır, 4 adet yüksek
çözümlemeli dosya baskı sırasında kullanılır. Dikkat etmemiz gereken bir nokta,
DCS'nin yarattığı sayfa düzenlemede kullanacağınız öngörüntü dosyasının ismini
asla değiştirmeyin. Eğer değiştirirseniz dosyanız baskı sırasında yüksek çözümleme
dosyaları bulamayacağından öngörüntü dosyasını (72 Dpi) basar.
Kaydetme sırasındaki
seçeneklerinizin ilki, öngörüntünün nasıl olacağı, ikincisi dosya biçimi, üçüncüsü
ise yüksek çözümleme dosyalarının sıkıştırma biçimi ile ilgilidir.
DCS2:
CMYK+Ekstra renkler için kullanılan dosya kayıt biçimidir. Resim üzerinde ekstra
(Beta) kanal kullandığınızda dosyanız içindeki beşinci veya daha fazla renk kanallarını
bastırmak için kullanacağınız format biçimidir.
EPS ayrıca vektörel programların
(Illustrator ve FreeHand) sayfa düzenleme programlarına dosya aktarım formatıdır.
Vektörel dosyalar eps formatında kaydedilmez ise sayfa düzenleme ve resim programları
kendi dosya içlerine alamazlar. Örneğin Photoshop programı vektörel çizimli bir
eps dosyasını restarize ederek (piksele çevirerek) kendi bünyesine alabilir. QuarkXpress
programı EPS formatlı dosyaları bir öngörüntü (Preview) dosyası oluşturarak sayfa
üzerine yapıştırır.
TIFF
TIFF formatı bilgisayarlar
arası ortak bir dosya formatıdır. Tüm programlar tarafından desteklenir. Bu formatta
kayıtlı dosyalar, herhangi bir uygulama programının sayfa içine alındığında görüntü
ve zeminin renk değerlerini azaltma ve değiştirme olanağı verir. Örneğin farklı
farklı renklerde kullanacağımız bir görüntü yada logoyu TIFF formatla kaydadip
sayfaya yapıştırdığımızda renklerini değiştirebiliriz. Bu yolla her renk değişikliğinde
onu yaratan uygulama programını açıp yeniden renk verip yeni dosyalar yaratmamış
oluruz.
Kayıt sırasında LWZ seceneği dosyayı sıkıştırarak kayıt edilmesini
sağlar ancak, bu seçenekle kayıtlı dosyaları film baskı araçları desteklemez.
Bu kayıt biçimiyle gönderdiğiniz dosyaları, film servisinize bildirirseniz doğacak
sorunları baştan halletmeş olursunuz.
JPG
JPG formatı, resim işleme programlarının yüksek Mb'lı dosyaları sıkıştırarak
disk üzerinde kayıt edebileceğiniz bir formattır. JPEG veya JPG formatının özelliği
gerçek renk değerlerini içermesidir. Bu nedenle fotoğrafik (çizgisel/grafiksel
olmayan) görüntüle için kullanılmalıdır.
JPEG sıkıştırma yöntemi görüntünün
algılanması için zorunlu olmayan detayları bulup atan ve dosyayı bu şekilde sıkıştıran
bir format olduğundan kayıplı formatlar arasında yer alır. Kaybolan ayrıntılar
ve sıkıştırma oranı arasında bağlantı bulunduğundan bu dengeyi iyi korumak gerekmektedir.
Daha fazla sıkıştırma daha fazla detay kaybı daha az sıkıştırma daha büyük dosya
demektir. Kaybedilen detayların geri getirilmesi söz konusu olmadığından dosyanın
bir kopyasını mutlaka alınmalıdır.
BMP
BMP
Windows ve Microsoft'un PCX formatını değiştirerek geliştirdiği bir formattır.
Windows 3.1 ve 95 ile birlikte gelen Paint programı görüntüleri bu formatta işler.
BMP formatı 1-24 bit arasında değişen bir piksel derinliğini içerebilir. Sıkıştırma
seçeneği başlangıçta bulunmamakta idi. Opsiyon olan bu sıkıştırma görüntüde detay
kaybına yol açmaz, yani kayıpsız sıkıştırma yöntemlerindendir. BMP formatı alıcı
bilgisayarında Paint'den başka görüntü program'ı bulunmadığı durumlarda kullanılır.
GIF
CompuServe firmasının Graphics
Interchange Format (GIF) dosyaları İnternet üzerinde oldukça yaygın kullanılan
bir formattır. Az sayıda renk içeren (1 ila 8 bitlik) dokümanlarda oldukça iyi
sıkıştırma sağlaması, animasyonlarda zamanlama ve farklı boyutlardaki resimleri
bir arada tutma desteği, saydam renk tanımlanması bu format'ı popüler yapan nedenlerden
sadece bir kaçıdır.
Ancak Photoshop gibi resim işleme programlarının çoğu
GIF formatının tüm özelliklerini kullanamamaktadır. Bu nedenle bu format ile çalışırken
sıklıkla başka programlara gereksinim duyulmaktadır. GIF dosyaları Bitmap, gri
skala ve indekslenmiş renk sisteminde olabilmektedir. Gerçek renk desteği yoktur.
GIF resimleri sıralı (interlaced) veya sırasız kaydedilebilmektedir. Sıralı GIF
dosyaları yükleme esnasında satır satır gelerek resim bitiminden önce neye benzeyeceğine
dair bir ipucu verirler. Saydamlık tanımlanması için GIF89a Export komutu kullanılarak
saydam olacak renk belirlenebilir.
PNG
PNG
Portable Network Graphics formatı patentsizdir. PNG kayıpsız Wave Table sıkıştırma
yöntemini kullanır. Şu anda mevcut olmayan kayıpsız gerçek renk ve saydamlık bilgilerini
içeren resim kalitesini internet'e taşımayı amaçlamaktadır. PNG dosyalarılarındaki
saydamlık bilgileri alfa kanalı içerisinde saklanmaktadır. Sıralı yükleme de olanaklıdır.
Ayrıca sıkıştırma için değişik filtreleme algoritmaları sıkıştırma öncesi kullanılabilmektedir.
PSD
Photoshop Document (PSD) Photoshop
uygulamasına özel bir formattır. PSD çok sayıda alfa kanalını, path'ı ve katmanı
desteklemektedir. PSD dosyaları ikili dosya, indekslenmiş renk, gerçek renk RGB,
CMYK, Lab biçimlerini destekler. Çalışma yaptığınız işlerin PSD'sini saklamayı
alışkanlık haline getirmeniz, daha sonra yapıcak düzeltmelerde çok işinize yarayacaktır.
Yazar : Vildan Özfenerci / www.webdersleri.com