Hat Sanatının icrasını sağlayan malzemenin başında kalem, mürekkep ve
kağıt gelmektedir. Bunlara ilave edebileceğimiz kalemtıraş ve rik gibi
malzeme de kendine mahsus özellikler taşırdı. Hat malzemesinin bir
kaçını şöyle sıralayabiliriz:
Kalem:
Yazıda kullanılan kamış. Kamışın çok sert, çok yumuşak; çok kalın veya
çok ince olmaması gereklidir. Silindir şeklinde ve boğum araları en az
bir karış olmalı, çatlak olmamalıdır.
Kalemdân: Kamış kalemler,
kalemdân (kalemlik) denilen ve silindir, yahut sanık şeklinde olan ve
sade veya süslü bir halde bulunan kutular içerisinde muhafaza edilir.
Kalemtıraş:
Hat kalemlerinin ucunu açan, bununla birlikte kağıt kesmede ve yanlış
yazılan yerleri kazımakta kullanılan bıçağa denir.

Kalem ve Kalemtıraşlar
Mürekkep:
Hüsn-i hattın ve en eski metinlerin yazılmasında kullanılan mürekkebin
esas maddesi is idi. İsin alındığı madde ile yapımı sırasında içerisine
ilave edilen maddeler mürekkebin kalitesini meydana getirir. İs
mürekkebinin ikinci esas maddesi arap zamkı olup, kullanılmadan önce
uzunca bir süre bekletilmesi gerekir.
Kağıt: Eskiden yazı
yazılacak kağıtlar, üzerinde belli birkaç muamele yapıldıktan sonra
kullanılırdı. Bunlardan ilki kağıda -ahârlamak-, ikincisi de
-mührelemek-tir. Kağıt üzerine belli maddeler sürerek aharlanır, sonra
sert bir cisimle cilalanırdı.
Hokka: Mürekkebin muhafaza edildiği cisme denir.

Hokka takımı ve rihdân
Rik ve Rikdân: Mürekkep kurutmada kullanılan rik ve onun konulduğu rikdân (kumluk), hat malzemesi arasında yer almaktadır..


Rih ve Rihdân